راست . يمنى ( yamani ) ص . پ . منسوب بيمن . يمنى ( yamani ) ا . پ . نام پارچه‌اى منقش الوان كه در يمن مىسازند . يمنى ( yamaniyy ) ص . ع . منسوب بيمن . يموم ( yamum ) ع . ج . يم . يمونا ( yamun ) ا . پ . مأخوذ از سنسكريت - نام رود عظيم جون كه در هندوستان واقع است . يمؤود ( yam'ud ) و يمؤودة ( yam'udat ) ص . ع . نرم و نازك از مردم و از شاخ . يق : رجل يمؤود و غصن يمؤود و امراة يمؤود و امراة يمؤودة . يمين ( yamin ) ا . ع . سوى راست خلاف يسار . ج : ايمن و ايمان . و ج ج . ايامن و ايامين . و نيز يمين : سوى دست راست و درين معنى جمع ندارد لانه ظرف و الظروف لا تكاد تجمع . و نيز يمين : افزايش و بركت و توانايى . قوله تعالى : فَراغَ عَلَيْهِمْ ضَرْباً بِالْيَمِينِ . و اول روز . و نيز يمين : سوگند و به اين معنى مؤنث آيد . ج : ايمن و ايمان . و قولهم : فلان عندنا باليمين : يعنى فلان در نزد ما منزلتى نيك دارد . و قدم فلان على ايمن اليمين : يعنى فلان بيمن و بركت باز آمد از سفر . يمين ( yamin ) ص . ع . بايمن و بركت . يمين ( yamin ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سوگند و قسم . و يمين كردن : سوگند خوردن . و يمين بالله كردن : به خدا سوگند خوردن . يمين ( yomayyen ) ا . ع . مصغر يمين يعنى سوى راست . يمينا ( yaminan ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - بسوى دست راست . يمينه ( yamine ) ا . پ . معده . يمينى ( yamini ) ا . پ . عقيق . ين ( yin ) پ . كلمهء اشاره بمعنى اين مانند ازين و برين و درين . و نيز حرفى است كه چون در آخر اسم در آورند دلالت بر نسبت كند مانند سيمين منسوب بسيم و آهنين منسوب بآهن . ينابيع ( yan bi ' ) ع . ج . ينبوع . ينبع ( yanbo ' ) ا . ع . نام بندرگاهى در حجاز . ينبغى ( yanbaqi ) پ . كلمهء فعل مأخوذ از تازى - يعنى سزاوار و شايسته است . ينبوت ( yanbut ) ا . ع . درخت خشخاش . و درخت خرنوب . و يا درختى ديگر بزرك . ينبوع ( yanbu ' ) ا . ع . چشمه و جوى خرد بسيار آب . ج : ينابيع . و نيز بندرگاهى در حجاز كه ينبع نيز گويند . ينپلو ( yanpalu ) ا . پ . ميدان و بازارى كه اسباب و امتعه و غله و هر چيز كه از اطراف آورند در آنجا فروشند و هفته بازار . و قافله و كاروان . و اسباب و امتعه و اجناس . ينتوح ( yantuh ) ا . ع . نام مرغى . ينتون ( yantun ) ا . ع . نام درختى ناخوش‌بوى . و صمغ سداب كوهى و صمغ سداب صحرايى . ينجلب ( yanjaleb ) ا . ع . نام مهره‌اى كه بدان گريخته را باز آرند و زنان شوى وانند كنند . ينخوب ( yanxub ) ص . ع . رجل ينخوب : مرد بددل و ترسو . يند ( yand ) پ . بجاى ضميراند استعمال مىشود درصورتىكه ما قبل وى واو يا الف باشد مانند اين مردم خدام اويند و اين متاعها بىبهايند . يندد ( yandad ) ا . ع . نام مدينه منوره . و نام موضعى . يندو ( yandu ) ا . پ . روشنى شعاع آفتاب . ينص ( yans ) ا . ع . خارپشت . ينع ( yan ' ) ع . ج . يانع . ينع ( yan ' ) و ( yon ' ) م . ع . ينع الثمر ينعا و ينعا و ينوعا ( از باب فتح و ضرب ) : رسيد آن بار و هنگام درودن وى رسيد . ينع ( yan ' ) و ( yon ' ) ا . ع . رسيدگى ميوه و هنگام چيدن آن . قوله تعالى : انْظُرُوا إِلى ثَمَرِهِ إِذا أَثْمَرَ وَ يَنْعِهِ بالفتح قراء السبعة . ينع ( yon ' ) ا . ع . درخت كلان و بزرك . ينع ( yana ' ) ا . ع . نوعى از عقيق . ينعة ( yana'at ) ا . ع . نام مهره‌اى سرخ . ينفور ( yanfur ) ا . ع . سخت رمنده . ينفوز ( yanfuz ) ص . ع . ظبى ينفوز : آهوى برجهنده . ينق ( yanq ) ا . ع . پنير مايه . ينقون ( yanqun ) ا . پ . نام گياهى . ينكف ( yankaf ) ا . ع . نام يكى از پادشاهان حمير .